Broederschap. Beurcore. Tranen in een virtuele buitensportschool. Waterpijp roken in een gepixelde lounge. Dit is de wereld van Sara Sadik.
Sadik, geboren in Bordeaux in 1994 en nu woonachtig in Marseille, creëert rijkelijk gefantaseerde universums die fictie, documentaire, Franse rap, games en emotionele intimiteit combineren. Haar werk onderzoekt mannelijkheid, Maghrebijnse identiteit en de arbeidersklasse-jeugdcultuur in Frankrijk, wat ze soms "... Beurcore door de lens van digitale kunst, machinima en performance. Haar werk, dat ze afstudeerde aan de School of Fine Arts van Bordeaux, is internationaal tentoongesteld in steden als Parijs, Berlijn, Liverpool, Londen, Rome en New York.
In films en CGI ondergaan Sadiks personages, meestal jonge mannen, emotionele of spirituele transformaties in gestileerde, vaak surrealistische omgevingen. XENON PALACE KAMPIOENSCHAP (2023), een mystieke shishalounge wordt een toevluchtsoord voor vriendschap en genezing. In Het drankje (EH)Een videogame-avatar navigeert angst, melancholie en sereniteit vanuit een BMW geparkeerd op Camden High Street. Dit zijn niet zomaar visuele ervaringen, het zijn emotionele architecturen, vol tederheid, spanning en onverwachte humor.
"De werelden die ik creëer zijn fictief, maar geworteld in het echte leven", vertelt ze aan UNCLE. "Soms spelen ze zich af in het heden, vaker in de nabije toekomst. Ze kunnen zich afspelen in virtuele of echte omgevingen, maar ze ensceneren altijd echte emoties en ervaringen."
Haar denkbeeldige ruimtes, vaak vormgegeven als videogames of reality-tv, remixen de codes, objecten en symbolen van de Franse arbeidersjeugdcultuur. Het zijn niet alleen visuele ruimtes, legt ze uit, "het zijn emotionele en symbolische territoria waar andere manieren van bestaan kunnen worden bedacht." De kern: identiteit, liefde, mannelijkheid en transformatie.
Maar wat gebeurt er als een kunstenares als Sadik haar virtuele wereld de straat op brengt, middels een wildposting-campagne door heel Parijs?
Nou ja – meer van hetzelfde.
Want voor Sadik is de galerie nooit de eindbestemming geweest. "Ik geloof dat kunst niet beperkt moet blijven tot exclusieve plekken", zegt ze. "Het gaat erom wie zich welkom voelt en wie niet."
Haar eigen eerste kennismaking met een tentoonstelling kwam pas laat, en pas via de kunstacademie. Die afstand vormt nog steeds haar blik. "Mijn werk gaat over het creëren van omgevingen waar mensen zichzelf weerspiegeld kunnen zien," vervolgt ze, "vooral degenen wier leven en realiteit zelden in deze ruimtes worden gerepresenteerd. En het uitsluitend tonen ervan in die institutionele ruimtes voelt soms contraproductief."
In plaats daarvan spreekt ze over het buigen van institutionele regels, het verschuiven tussen formats en het creëren van ruimte voor een nieuw publiek. Een publiek dat het werk van de Marseille-kunstenaar op de Parijse muren zal vinden.
functionaliteiten
06.25 Virtueel echt: hoe Sara Sadik de code van digitale kunst herschrijft
JE WERK BEWEEGT ZICH TUSSEN FICTIE EN DOCUMENTAIRE, MAAR IS OOK VOORAL GEÏNSPIREERD DOOR GAMING, ANIME EN RAPMUZIEK. KUN JE ONS VERTELLEN OVER DE VROEGERSTE INVLOEDEN DIE JE BEELDTAAL HEBBEN VORMGEGEVEN?
Ik ben echt een kind van de televisie. Ik ben opgegroeid met kabeltelevisie thuis, dus ik keek constant naar alles van Disney Channel tot MTV, tekenfilms, realityshows, anime, wat er ook maar op tv was. Dat heeft mijn visuele taal al vroeg gevormd. Toen ik naar de kunstacademie ging en video's ging maken, begon ik die referenties natuurlijk te remixen en de formats waarmee ik was opgegroeid opnieuw te creëren. Hetzelfde geldt voor videogames en Franse rap. Het was een enorm onderdeel van mijn jeugd en is dus altijd onderdeel geweest van mijn werk.
De allereerste was TV Shopping. Ik keek er elke ochtend met mijn moeder naar. Dat format gaf me zoveel vrijheid. Ik kon experimenteren met beeld, voice-overs, objectontwerp, tekst en performance. Ik maakte mijn eigen objecten, speelde de presentator, bouwde een hele show op. Het was voor mij een manier om anders over mijn cultuur te praten, met humor maar ook met diepgang. Achter de speelse oppervlakte ging iets persoonlijkers en gelaagds schuil. Het stelde me in staat om de arbeiderscultuur op mijn eigen voorwaarden uit te drukken, zowel in hoe die eruitzag als in wat die betekende.
ZIE JE JOUW PRAKTIJK ALS WERELDOPBOUWEND? EN ZO JA, WAT OMVAT EEN SARA SADIK-WERELD ALTIJD?
Ja, eigenlijk staat het proces van wereldopbouw in al mijn projecten voorop. Elk project heeft een compleet universum waar fictie en emoties uit het echte leven naast elkaar bestaan. Ik zou zeggen dat ze altijd jonge mannen uit de arbeidersklasse en diasporagemeenschappen in Frankrijk bevatten, vaak getekend door kwetsbaarheid, maar nooit tot die kwetsbaarheid gereduceerd. Deze werelden vermengen de codes van videogames, reality-tv, rap en sciencefiction om transformerende verhalen te creëren. Ze zijn opgebouwd uit echte gebaren, objecten, talen en emoties die ik herinterpreteer om nieuwe manieren van zijn te verbeelden. Het zijn altijd ruimtes voor innerlijke reizen, voor liefde, voor zelfontdekking, voor veerkracht. Ze bevatten altijd een diepe emotionele dimensie en een verlangen om een alternatief verhaal te bieden.
VEEL VAN JE WERK DRAAIT OM EMOTIONELE TRANSFORMATIE – VOORAL VOOR JONGE MANNEN, ZOALS TE ZIEN IS IN JE XENON PALACE KAMPIOENSCHAPWAT TREKT JE AAN OM SPECIFIEKE THEMA'S IN JE WERK TE ONDERZOEKEN?
Voor mij weerspiegelt het iets diep intiems en tegelijkertijd politieks. Ik werk vaak met jonge mannen die zichtbare en onzichtbare wonden met zich meedragen, en ik wil ruimtes creëren waar ze gezien kunnen worden zoals ze zijn, waar kwetsbaarheid kracht wordt en emoties geen zwakte zijn, maar een pad naar groei.
Thema's als liefde, identiteit, veerkracht of vriendschap staan centraal, omdat ze in mainstream verhalen zelden met zorg of diepgang aan deze mannen worden gepresenteerd. In mijn fictie probeer ik me voor te stellen hoe genezing eruit zou kunnen zien wanneer tederheid de ruimte krijgt om te bestaan, vooral voor degenen die in het echte leven de ruimte voor persoonlijke groei wordt ontzegd, waar sociale en emotionele transformatie vaak wordt geblokkeerd door structureel geweld en alledaagse worstelingen.
JOUW WERK BRENGT EMOTIES ZOALS ANGST EN SERENITEIT IN EEN GAMING-STIJL OMGEVING DIE, TIJDENS HET OPGROEIEN MET GAMES, NIET ALTIJD TOT UITING KON KOMEN IN DE BEPERKTE GRAFISCHE KWALITEIT EN VERHAALLIJNEN. WAAROM DENK JE DAT VIDEOGAMES EN INTERACTIEVE ANIMATIE ZO'N KRACHTIGE KUNSTVORM ZIJN?
Dit soort media creëert meeslepende ruimtes waar emoties actieve ervaringen worden in plaats van passieve observaties. Als kunstenaar heb ik de vrijheid om games en interactief werk te creëren die niet bedoeld zijn voor commerciële platforms, maar eerder machinimafilms of experimentele verhalen worden. Deze vrijheid stelt me in staat om gevoelige en genuanceerde verhalen te vertellen en emotionele diepten te verkennen die conventionele games vaak vermijden, ook al is dat nu veranderd. Binnen deze ruimte kan ik experimenteren en grenzen verleggen, om nieuwe manieren van verhalen vertellen te ontwikkelen.
ER IS EEN INTIMITEIT IN JE PERSONAGES, ZELFS ALS ZE GESTILEERD OF 'VIRTUEEL' ZIJN. HOE MAAK JE DIGITALE FIGUREN MENSELIJK EN BLIJF JE EMOTIE CENTRAAL?
Ik geloof dat de sleutel is om ze te baseren op echte, intieme verhalen en emotionele waarheden. Zelfs als ze virtuele avatars zijn, dragen mijn personages de last van de levenservaringen van de mensen die hen inspireren, hun kwetsbaarheden, verlangens en tegenstrijdigheden. Ik put uit echte stemmen om ze herkenbaar en authentiek te maken.
Een centrale techniek die ik gebruik is de interne monoloog, waarmee het personage zijn of haar innerlijke gedachten en emoties rechtstreeks aan het publiek kan uiten. Ik doe dit om deze virtuele persona te humaniseren, maar ook om hun innerlijke worstelingen en aspiraties te laten zien of te vertellen, waardoor hun ervaringen tastbaarder en emotioneler worden. Ik denk dat dit de manier is waarop de connectie tussen de kijker en het personage kan ontstaan, door van een avatar een complex, emotioneel individu te maken.
Je hebt gezegd dat je het geweldig vindt als kunst uit de galerie wordt gehaald. Waarom is dat belangrijk voor je?
Ik geloof dat kunst niet beperkt hoeft te blijven tot exclusieve plekken. Het gaat erom wie zich welkom voelt/is en wie niet. Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het eerst naar een galerie-expositie ging, maar dat was vrij laat in mijn leven, en alleen tijdens mijn kunststudie.
Mijn werk draait om het creëren van omgevingen waarin mensen zichzelf weerspiegeld kunnen zien, vooral diegenen wier leven en realiteit zelden in deze ruimtes worden gerepresenteerd. En het uitsluitend tonen ervan in die institutionele ruimtes voelt soms contraproductief.
Ik heb ervoor gekozen om binnen de institutionele kunstwereld te werken en ik accepteer sommige regels, maar ik probeer ze ook te buigen om ruimte te maken voor andere aanwezigheden, andere verhalen en andere doelgroepen. Daarom probeer ik er, waar ik kan, voor te zorgen dat mijn werk ook op meer publieke of toegankelijke manieren kan worden ervaren.
WELKE RUIMTEN (FYSIEK OF DIGITAAL) ONTBREKEN ER VOLGENS JOU NOG VOOR KUNSTENAARS ZOALS JIJ?
Ik heb nog geen duidelijke visie op wat voor soort ruimtes er gecreëerd moeten worden, fysiek of digitaal. Ik geloof wel dat het nodig is om er veel te hebben, hybride en evoluerend. Maar ik denk dat anderen ze zullen bedenken en bouwen.
JE WOONT IN MARSEILLE, EN ER IS VEEL OVER DE CULTURELE AFSTAND TOT PARIJS GERAAKT. HEEFT JE DAARHEEN-WOONPLAATS JE IDENTITEITSGEVOEL ALS KUNSTENAAR – OF JE VERHALENVERTELLING – BEÏNVLOED?
De keuze om in Marseille te wonen in plaats van Parijs, vooral in een tijd waarin Parijs voor veel afgestudeerden de voor de hand liggende keuze was, gaf me de vrijheid om me in mijn eigen tempo te ontwikkelen. Ik kon groeien zonder me in een hypercompetitieve omgeving te bevinden en vrij blijven in hoe ik wilde creëren. Marseille is ook een stad vol krachtige symbolen, die op natuurlijke wijze hun weg vonden naar mijn werk. Omdat ik me richt op een specifieke sociale groep, bood mijn verblijf hier me ook de mogelijkheid om samen te werken met lokale mensen en instellingen die direct verbonden zijn met de verhalen die ik vertel.
VEEL VAN JE WERK GAAT OVER TRANSFORMATIE – MOREEL, EMOTIONEEL, FYSIEK. ZIE JE JE PERSONAGES ALS STAND-INS VOOR JEZELF, OF VOOR IEMAND IN HET BIJZONDER?
Ze zijn niet autobiografisch, maar ze dragen wel delen van mij (emoties, herinneringen, vragen). Ze worden gevormd door mensen die ik ken, mensen met wie ik momenten deel. Het kunnen tieners zijn die ik ontmoet en waarmee ik werk tijdens een workshop, of mannen uit mijn leven zoals mijn man of mijn broer. Het is altijd een mix van persoonlijke en collectieve ervaringen.
Wat mij interesseert is transformatie als een vorm van verzet of overleving. Deze personages maken vaak dingen mee die de realiteit hen niet volledig laat ervaren, zoals genezing, tederheid en herkenning. Fictie biedt me een manier om ze die ruimte te bieden, zelfs als het virtueel of ingebeeld is.
JE INSTAGRAM IS PRIVÉ – WAT ZELDZAAM IS VOOR EEN DIGITALE KUNSTENAAR. IS DAT EEN BEWUSTE GRENS, OF PERSOONLIJKER DAN PROFESSIONEEL?
Ik heb het een paar keer heen en weer gewisseld, maar heb onlangs besloten het voorgoed privé te houden. Zelfs als het een zakelijk account is, is het mijn enige account en geeft het iedereen nog steeds een soort directe toegang tot mij. Op een gegeven moment moest ik dat beschermen. Mijn privéleven staat voorop, ook al is het professioneel gezien niet de meest strategische keuze. Ik accepteer nog steeds de meeste verzoeken, maar ik voel me zo gewoon veiliger.
WAT VOELT U DRINGEND OM TE ONDERZOEKEN – OP HET GEBIED VAN FORMAAT, THEMA OF EMOTIONEEL TERRITORIUM?
Ik heb het gevoel dat ik erin geslaagd ben om bepaalde verhalen en stemmen in de hedendaagse kunst te brengen, en nu wil ik hetzelfde doen met de Franse cinema. Het is ook een gebied waar ik nog steeds een groot gebrek voel, misschien minder in wie er vertegenwoordigd wordt, maar zeker in hoe. Ik ben er al over aan het nadenken en werken, maar het kost tijd.
Wat betreft thema's: ik blijf doen wat ik doe en probeer het steeds verder uit te breiden. De laatste tijd voel ik me weer aangetrokken tot de tienertijd, omdat het een periode is waarin alles zo snel verandert en ik die nieuwe verhalen wil blijven vertellen en archiveren.
Denk je dat digitale kunst tegenwoordig serieuzer wordt genomen, of zijn er nog steeds misvattingen waar je tegenaan werkt?
Ja, dat denk ik wel. Maar ik heb nog steeds het gevoel dat er binnen instellingen vaak een gebrek is aan goede apparatuur en professionele technici om de installatie van digitale werken te ondersteunen, en dan met name interactief werk. Soms schiet de manier waarop deze werken door bemiddelingsteams aan het publiek worden besproken en gepresenteerd ook tekort, vooral als het gaat om het overbrengen van het hoe en waarom van het medium, de gebruikte technologieën en de artistieke intenties achter het gebruik ervan.
HOE ZOU UW DROOMPUBLIEK KUNSTWERK ERUIT ZIEN ALS ER GEEN GRENZEN ZIJN?
Ik heb er eigenlijk wel een in gedachten, maar ik wil het liever nog niet beschrijven. Het is iets wat ik hoop in de toekomst te kunnen realiseren, dus ik houd het liever nog even voor mezelf.
Ik heb nog geen duidelijke visie op wat voor soort ruimtes er gecreëerd moeten worden, fysiek of digitaal. Ik geloof wel dat het nodig is om er veel te hebben, hybride en evoluerend. Maar ik denk dat anderen ze zullen bedenken en bouwen.
JE WOONT IN MARSEILLE, EN ER IS VEEL OVER DE CULTURELE AFSTAND TOT PARIJS GERAAKT. HEEFT JE DAARHEEN-WOONPLAATS JE IDENTITEITSGEVOEL ALS KUNSTENAAR – OF JE VERHALENVERTELLING – BEÏNVLOED?
De keuze om in Marseille te wonen in plaats van Parijs, vooral in een tijd waarin Parijs voor veel afgestudeerden de voor de hand liggende keuze was, gaf me de vrijheid om me in mijn eigen tempo te ontwikkelen. Ik kon groeien zonder me in een hypercompetitieve omgeving te bevinden en vrij blijven in hoe ik wilde creëren. Marseille is ook een stad vol krachtige symbolen, die op natuurlijke wijze hun weg vonden naar mijn werk. Omdat ik me richt op een specifieke sociale groep, bood mijn verblijf hier me ook de mogelijkheid om samen te werken met lokale mensen en instellingen die direct verbonden zijn met de verhalen die ik vertel.
VEEL VAN JE WERK GAAT OVER TRANSFORMATIE – MOREEL, EMOTIONEEL, FYSIEK. ZIE JE JE PERSONAGES ALS STAND-INS VOOR JEZELF, OF VOOR IEMAND IN HET BIJZONDER?
Ze zijn niet autobiografisch, maar ze dragen wel delen van mij (emoties, herinneringen, vragen). Ze worden gevormd door mensen die ik ken, mensen met wie ik momenten deel. Het kunnen tieners zijn die ik ontmoet en waarmee ik werk tijdens een workshop, of mannen uit mijn leven zoals mijn man of mijn broer. Het is altijd een mix van persoonlijke en collectieve ervaringen.
Wat mij interesseert is transformatie als een vorm van verzet of overleving. Deze personages maken vaak dingen mee die de realiteit hen niet volledig laat ervaren, zoals genezing, tederheid en herkenning. Fictie biedt me een manier om ze die ruimte te bieden, zelfs als het virtueel of ingebeeld is.
JE INSTAGRAM IS PRIVÉ – WAT ZELDZAAM IS VOOR EEN DIGITALE KUNSTENAAR. IS DAT EEN BEWUSTE GRENS, OF PERSOONLIJKER DAN PROFESSIONEEL?
Ik heb het een paar keer heen en weer gewisseld, maar heb onlangs besloten het voorgoed privé te houden. Zelfs als het een zakelijk account is, is het mijn enige account en geeft het iedereen nog steeds een soort directe toegang tot mij. Op een gegeven moment moest ik dat beschermen. Mijn privéleven staat voorop, ook al is het professioneel gezien niet de meest strategische keuze. Ik accepteer nog steeds de meeste verzoeken, maar ik voel me zo gewoon veiliger.
WAT VOELT U DRINGEND OM TE ONDERZOEKEN – OP HET GEBIED VAN FORMAAT, THEMA OF EMOTIONEEL TERRITORIUM?
Ik heb het gevoel dat ik erin geslaagd ben om bepaalde verhalen en stemmen in de hedendaagse kunst te brengen, en nu wil ik hetzelfde doen met de Franse cinema. Het is ook een gebied waar ik nog steeds een groot gebrek voel, misschien minder in wie er vertegenwoordigd wordt, maar zeker in hoe. Ik ben er al over aan het nadenken en werken, maar het kost tijd.
Wat betreft thema's: ik blijf doen wat ik doe en probeer het steeds verder uit te breiden. De laatste tijd voel ik me weer aangetrokken tot de tienertijd, omdat het een periode is waarin alles zo snel verandert en ik die nieuwe verhalen wil blijven vertellen en archiveren.
Denk je dat digitale kunst tegenwoordig serieuzer wordt genomen, of zijn er nog steeds misvattingen waar je tegenaan werkt?
Ja, dat denk ik wel. Maar ik heb nog steeds het gevoel dat er binnen instellingen vaak een gebrek is aan goede apparatuur en professionele technici om de installatie van digitale werken te ondersteunen, en dan met name interactief werk. Soms schiet de manier waarop deze werken door bemiddelingsteams aan het publiek worden besproken en gepresenteerd ook tekort, vooral als het gaat om het overbrengen van het hoe en waarom van het medium, de gebruikte technologieën en de artistieke intenties achter het gebruik ervan.
HOE ZOU UW DROOMPUBLIEK KUNSTWERK ERUIT ZIEN ALS ER GEEN GRENZEN ZIJN?
Ik heb er eigenlijk wel een in gedachten, maar ik wil het liever nog niet beschrijven. Het is iets wat ik hoop in de toekomst te kunnen realiseren, dus ik houd het liever nog even voor mezelf.
