"Straatvoetbal draait om expressie, en expressie is het begin van de vooruitgang van de menselijke geest."
Veel mensen die zijn opgegroeid met een voetbal, een kooi of een muur met een krijtdoel erop, zullen precies begrijpen wat Gundeep Anand bedoelt. Voordat voetbal een sport wordt, is het een spel dat je erft, uitvindt en eindeloos heronderhandelt.
Er is kerby, waarbij het de bedoeling is om de bal precies op de stoeprand te raken, zodat hij direct terugkaatst. Kopballen en volleys, ook wel bekend onder talloze andere namen, waarbij je met het hele team tegen een ronddraaiende keeper speelt. Dan is er One-bounce, One-touch en World Cup: een competitie waarin iedereen tegen iedereen speelt in één enkel doel, vaak in duo's en meestal gebruikmakend van de beperkte ruimte die beschikbaar is.
De regels verschillen per straat, wijk, school en generatie. Er wordt over gediscussieerd, ze worden naar behoefte verworpen en herschreven. Dit is voetbal voordat het door een bedrijf gelicentieerd kan worden of – vaak op dubieuze wijze – gereguleerd kan worden door een Zwitser met een naam die doet denken aan een Bond-schurk. De essentie is expressie: een bal, een paar vrienden of zelfs vreemden, en genoeg daglicht om door te kunnen spelen.
Gundeeps eigen herinneringen beginnen in West-Londen, waar hij kerby speelde en tot zonsondergang buiten bleef; dat was de enige tijdsaanduiding die er toe deed. Later werkte hij als jeugdwerker en voetbaltrainer, waarbij hij jongeren van de ene wijk naar de andere bracht en zag hoe een spel de vijandigheid tussen gemeenschappen kon verzachten. Voordat hij regisseur werd en in de reclame ging werken, liet die ervaring hem zien hoe voetbal ontmoetingen kan creëren die anders misschien nooit zouden plaatsvinden.
Het legde ook de basis voor The Last Stand, het straatvoetbaltoernooi dat hij nu al tien jaar organiseert. Door competitie te combineren met filmproductie, design en storytelling, heeft het platform mogelijkheden gecreëerd in de voetbalwereld, de modellenwereld, de presentatie- en productiesector. In het meest recente seizoen namen mannen- en vrouwenteams uit Londen het op tegen teams uit New York, met een gelijk prijzengeld voor beide competities. Een van de hoogtepunten was de terugkeer naar het Londense veld waar het allemaal begon – onder de Trellick Tower – om het veld opnieuw te prepareren voor de volgende generatie.
Voor Gundeep is de waarde van straatvoetbal niet te reduceren tot de professionals of carrières die het oplevert. In een tijd waarin jongeren een groot deel van hun leven instructies krijgen over waar ze heen moeten, wat ze moeten doen en hoe ze zich moeten gedragen, biedt de straat iets wat steeds zeldzamer wordt: ruimte om te improviseren, zich aan te passen en te laten zien wie ze zijn.
Die vrijheid is zichtbaar in het karakter van de spelers, de cultuur rondom The Last Stand en de beelden, gefotografeerd door SUEDE, en wordt nu via de samenwerking met UNCLE teruggebracht naar de straat.
We spraken met Gundeep over de vrijheid van kinderen, voetbal als ruimte voor zelfexpressie, het belang van jeugdopleidingen, het creëren van kansen buiten het professionele voetbal en de nog niet afgeronde zaken tussen Londen en New York.